Επίθεση σ' έναν εχθρό της ελευθερίας - Cicero Marcus Tulius, 106-43 (Πρόσωπα και ιδέες, 2009)
Τα γεγονότα που ακολούθησαν τη δολοφονία του Καίσαρα ήταν καταιγιστικά και καθοριστικά για το μέλλον της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, κι όπως αποδείχτηκε ιδιαίτερα αρνητικά για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Ο Αντώνιος έσπευσε να καταχραστεί την εξουσία και τον πλούτο του Καίσαρα. Όλα αυτά συμβαίνουν το 44 π.Χ. Στις 31 Αυγούστου, ο Κικέρων επιστρέφει από το ταξίδι του στην Ελλάδα και την επομένη ο Αντώνιος τον επικρίνει εναντίον της Συγκλήτου επειδή δεν παρευρέθηκε στο συμβούλιο. Στις 2 Σεπτεμβρίου, ο Κικέρων εκφωνεί τον Πρώτο Φιλιππικό, όπως ο ίδιος τον αποκάλεσε αστειευόμενος, μιας και αποτελούσε μιαν απομίμηση των λόγων που εκφώνησε ο Αθηναίος ρήτορας Δημοσθένης τον 4ο αιώνα π.Χ. κατά του Βασιλιά των Μακεδόνων Φιλίππου Β'. Ο λόγος του αυτός, αν και είχε ήπιο ύφος, έτυχε οργισμένης απαντήσεως από την πλευρά του Αντώνιου. Τον ερχόμενο Οκτώβριο, ο Κικέρων αποσύρθηκε στην επαρχία και συνέταξε τον λόγο που παρουσιάζεται στον παρόντα τόμο από τις εκδόσεις "Ποντίκι". Πρόκειται για έναν λόγο δηκτικό και συνάμα υβριστικό, και ο ίδιος ο Κικέρων παραδέχτηκε στον αδελφό του ότι οι γλωσσικές ακρότητες είναι ανάρμοστες για έναν ευγενή. Ο συγκεκριμένος λόγος, ο Δεύτερος Φιλιππικός κατά του Αντωνίου, δεν εκφωνήθηκε, παρά μόνο έπειτα από διορθώσεις του Αττικού, οι οποίες ενσωματώθηκαν στο λόγο. Ο λόγος αυτός του κορυφαίου Ρωμαίου ρήτορα μας δίνει μια πολύ ζωντανή εικόνα των ιστορικών γεγονότων εκείνης της περιόδου και εκφράζει ταυτόχρονα τις πολιτικές πεποιθήσεις του Κικέρωνα. Εναντίον του Αντωνίου ο Κικέρων, σαν αρχηγός της αντιπολίτευσης, εξαπέλυσε άλλους δώδεκα Φιλιππικούς στη διάρκεια των μηνών που ακολούθησαν. Όταν ο Οκτάβιος έγινε ύπατος, συμμάχησε με τον Αντώνιο και τον Λέπιδο και αποτέλεσαν τη δεύτερη τριανδρία. Προέγραψαν πάνω από 200 πολίτες, ανάμεσά τους τον Κικέρωνα και τον αδελφό του Κόιντο. Ο Κικέρων βρισκόταν μαζί με τον αδελφό του στο Τούσκλο, όταν έμαθε για την προγραφή. Συνελήφθη περιπλανώμενος από τους άντρες του Αντώνιου, οι οποίοι τον σκότωσαν. (από τον πρόλογο της έκδοσης)