Ατομικισμός, επανάσταση και δημοκρατία : για την πολιτική θεωρία του Τόκβιλ - Κωνσταντακόπουλος, Σταύρος (Κοινωνικές επιστήμες = Social Sciences, 2008)
Ο Αλέξις ντε Τοκβίλ, ο στοχαστής του 19ου αιώνα, θεωρείται πλέον σύγχρονός μας. Οι μελέτες που αφιερώνονται κάθε χρόνο, και από τις δυο πλευρές του Ατλαντικού, στην εξαιρετικά διορατική του σκέψη είναι πάρα πολλές. Το ανά χείρας βιβλίο προσπαθεί να εξηγήσει τους λόγους για αυτό το διαρκώς αυξανόμενο ενδιαφέρον. Οι διεισδυτικές αναλύσεις του Τοκβίλ για την αμερικανική κοινωνία, που «υποχρεώνουν» τους Αμερικανούς ακόμα και στις μέρες μας να αναζητούν στα γραπτά του εξηγήσεις για όσα συμβαίνουν γύρω τους, είναι ασφαλώς ένας από αυτούς. (. . .) Τα όσα έγραψε για τον ατομικισμό και την πολιτική απάθεια αποδεικνύονται ως οι κατεξοχήν προβληματικές που καθιστούν τη σκέψη του επίκαιρη. (. . .) Ταυτόχρονα, η πρόβλεψη του Τοκβίλ (. . .) ότι οι κοινωνίες μας δεν κινδυνεύουν από επαναστάσεις αλλά από συντηρητισμό ανασύρεται για να εξηγήσει πολλά απ’ όσα συμβαίνουν γύρω μας. Ο Τοκβίλ δεν αρκείται ωστόσο μόνο στη διαπίστωση. Προτείνει και τα μέσα θεραπείας για κοινωνίες που μαστίζονται από τον ατομικισμό (. . .). Παρ’ ότι ο συγγραφέας προσπαθεί να αναδείξει όλα εκείνα τα στοιχεία από το έργο του Τοκβίλ που αποτελούν αξεπέραστη συμβολή για τη διάγνωση και τη θεραπεία των προβλημάτων από τα οποία υποφέρουν οι κοινωνίες μας, ταυτόχρονα επιχειρεί να αναδείξει τα όρια μέσα στα οποία εγκλωβίστηκε η σκέψη του αριστοκράτη Τοκβίλ.