Ασκήσεις επιβίωσης : αφήγημα - Semprun, Jorge, 1923-2011 (Πόλις, 2014)
Βρισκόμαστε στο 2005. Ο Χόρχε Σεμπρούν σκύβει ξανά στο παρελθόν του και καταπιάνεται με το έργο της ανάμνησης. Σε αυτό το κείμενο, που εκδόθηκε μετά τον θάνατό του, επανέρχεται σε γεγονότα που έχει ζήσει, και αφηγείται, όπως δεν το είχε κάνει ποτέ πριν, την εμπειρία του από τα βασανιστήρια. Μαρτυρία χωρίς δραματοποίηση, αφήγηση αποστασιοποιημένη και ταυτόχρονα συγκλονιστική, από την οποία αναδύεται μια μεστή φιλοσοφική αντίληψη. Ο Χόρχε Σεμπρούν συνεχίζει εδώ τον στοχασμό που είχε ξεκινήσει στα θεμελιώδη έργα του, όπως το "Μεγάλο ταξίδι" ή το "Γραφή ή ζωή", και γράφει για ύστατη φορά για την αλληλεξάρτηση γραφής και πραγματικότητας. «Η εμπειρία των βασανιστηρίων δεν είναι μόνο, ίσως ούτε καν κυρίως, εμπειρία του πόνου, της αβάσταχτης μοναξιάς του πόνου. Είναι επίσης, ίσως και προπαντός, εμπειρία της αδελφοσύνης. Σιωπή από την οποία γαντζώνεσαι, κρεμιέσαι σφίγγοντας τα δόντια, προσπαθώντας να δραπετεύσεις μέσω της φαντασίας ή της μνήμης από το ίδιο σου το σώμα, το άθλιο σώμα σου, αυτή η σιωπή είναι πλούσια με όλες τις φωνές, όλες τις ζωές που προστατεύει, που τους επιτρέπει να συνεχίσουν να υπάρχουν». (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου). «Ενώ βρισκόταν πια πολύ κοντά στον θάνατο, ο Σεμπρούν έγινε ξανά ο Ζεράρ Σορέλ της Αντίστασης κατά των Γερμανών, και ο Φεδερίκο Σάντσεθ του Κομμουνιστικού Κόμματος Ισπανίας, αυτός ο άνθρωπος που έζησε στην παρανομία σχεδόν είκοσι χρόνια, αλλά έλπιζε πάντα στη ζωή. Δεν πρόκειται για τη διαθήκη ενός ηλικιωμένου, αλλά για ένα φωτεινό κείμενο της νιότης» (Le Nouvel Observateur). «Αφήγημα της αντίστασης στον ναζισμό και τον φρανκισμό, άσκηση μνήμης για ό,τι βιώθηκε στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, στοχασμός πάνω στα βασανιστήρια. Έντονη αφήγηση, κάτι πολύ παραπάνω από συγκινητική» (Marianne). "Ο Χόρχε Σεμπρούν στις «Ασκήσεις Επιβίωσης» αναμετριέται με την αδιανόητη εμπειρία του εγκλεισμού και των βασανιστηρίων, γράφοντας ένα οικουμενικό έργο, με συμβολικές προεκτάσεις σε κάθε περίοδο βίας και φασιστικής καταστολής. Ο ουμανιστής και πάντοτε αιρετικός Σεμπρούν μάς προτείνει ένα πολύ ενδιαφέρον σχήμα: είναι ο δήμιος που δεν θα ξανανιώσει ποτέ του οικείο τον κόσμο, και όχι ο βασανισμένος. Αντιθέτως, αυτός που υπέστη τα βασανιστήρια θα δει τους δεσμούς του με τον κόσμο να ριζώνουν, να πολλαπλασιάζονται." (Άννα Μαρία Δρουμπούκη, Εφημερίδα των Συντακτών)