Ο νεκρός που μας χρειάζεται - Semprun, Jorge, 1923-2011 (Εξάντας, 2003)
Γιατί άλλο ένα βιβλίο για το Μπούχενβαλντ; "Τώρα έχω περισσότερα πράγματα να πω από πριν αρχίσω, γιατί η γραφή ζωντανεύει τη μνήμη", εξομολογείται ο ογδοντάχρονος πια Χόρχε Σεμπρούν σε μια συνέντευξη του στην El Pais στις 19 Μαΐου 2001. Στο βιβλίο αυτό εστιάζει στην αφήγηση ενός κεντρικού γεγονότος: ο "χρήσιμος" νεκρός είναι αυτός που προβλέπεται ότι θα δανείσει στον Ζεράρ το όνομα του για να ζήσει εκείνος με αυτό, ενώ το πτώμα του ίδιου -που θα βρει φυσικό θάνατο από εξάντληση- θα οδηγηθεί στο κρεματόριο με τον αριθμό του Ζεράρ. . . Η προβληματική της σχέσης του "εγώ" με τον "άλλον" εδώ κορυφώνεται: τα όρια του "εγώ" είναι ρευστά, καθώς θα μπορούσε τόσο εύκολα να είναι ο "άλλος". . . Το βιβλίο έχει το βάθος του στοχασμού και συνάμα την ανάλαφρη χάρη της γραφής του Σεμπρούν. Ο κόσμος φαντάζει από τη μια γεμάτος θαύματα και από την άλλη γεμάτος μυστήριο. "Δεν πρέπει ν' αφήνουμε το θάνατο να καθορίζει ούτε τις πράξεις μας ούτε την ηθική μας".