Εις θάνατον : η δίκη και η εκτέλεση των έξι μέσα από τα πρακτικά, τα παραλειπόμενα και τα "ψιλά" των εφημερίδων - Τζανακάρης, Βασίλης Ι., 1944- (Μεταίχμιο, 2010)
Στις 6.30 τα ξημερώματα της 15ης Νοεμβρίου 1922 ο πρόεδρος του Εκτάκτου Στρατοδικείου Αλέξανδρος Οθωναίος, που από τις 31 Οκτωβρίου δίκαζε τους οκτώ κατηγορούμενους ως υπεύθυνους για τη Μικρασιατική Καταστροφή -ανάμεσά τους τρεις πρώην πρωθυπουργούς, δύο υπουργούς και έναν αρχιστράτηγο-, θα ανέβει στην έδρα, στο κτίριο της Παλαιάς Βουλής, και με φωνή παλλόμενη από τη συγκίνηση θα διαβάσει την καταδίκη σε θάνατο έξι από αυτούς εν ονόματι του βασιλιά Γεωργίου, που πριν από δύο μήνες είχε διαδεχτεί τον πατέρα του Κωνσταντίνο. Οι έξι καταδικασμένοι σε θάνατο θα οδηγηθούν πρώτα στις φυλακές Αβέρωφ, και στις 11.30 της ίδιας μέρας στου Γουδή, μπροστά στις κάννες του εκτελεστικού αποσπάσματος. Οι άνεμοι του ελληνοτουρκικού πολέμου του 1919 - 1922 είχαν κοπάσει, και πάνω από τους νωπούς τάφους των έξι εκτελεσμένων είχαν κιόλας αρχίσει να φυσούν εκείνοι της ιστορίας... Οι πρώτοι άφηναν πίσω τους χιλιάδες νεκρούς, φωτιά, καταστροφή, ποτάμια από δάκρυα, αμέτρητη προσφυγιά. Οι άλλοι έρχονταν με τη μορφή της Επανάστασης του '22 και τους σιδερένιους βηματισμούς της θεάς Νέμεσης. Το όνειρο της Ελλάδας των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών είχε συντριβεί στη γη της Ιωνίας. Η "γκιαούρισσα" Σμύρνη είχε πυρποληθεί, ο σεπτός δεσπότης της Χρυσόστομος είχε κατακρεουργηθεί, και πλήθος ανέστιων ανθρώπων πλημμύριζε όλες τις ακτές και τα παράλια σε αναζήτηση σωτηρίας. Κοντά στο "πού πάμε" και στο "τι θα γίνουμε" των προσφύγων που όδευαν από τα βάθη της Ανατολής να συναντήσουν τη θάλασσα είχε τώρα προστεθεί και το "ποιος φταίει"... Στις σελίδες του βιβλίου ο αναγνώστης μπορεί να παρακολουθήσει μέρα τη μέρα, και μερικές φορές ώρα την ώρα, τη μεγαλύτερη δίκη της ελληνικής ιστορίας, με όλα όσα κατέθεσαν οι μάρτυρες ή είπαν οι στρατοδίκες, να διαβάσει τις απολογίες των μελλοθανάτων, να ζήσει όλη εκείνη την εφιαλτική εποχή - και μαζί της την καθημερινότητα των ανθρώπων, τις προσπάθειες για διάσωση των καταδικασμένων, τα παραλειπόμενα της δίκης, την εκτέλεση και τις μετέπειτα εξελίξεις, όταν η πλευρά των θυτών άρχισε να "τα παίρνει πίσω" όσον αφορούσε την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας, με πρώτο τον Θεόδωρο Πάγκαλο... Στις 20 Οκτωβρίου 2010 και ύστερα από 88 χρόνια ο Άρειος Πάγος έκρινε αθώους των κατηγοριών τους άλλοτε πρωθυπουργούς της Ελλάδας Π. Πρωτοπαπαδάκη, Δ. Γούναρη, Ν. Στράτο, τους υπουργούς Γ. Μπαλτατζή και Ν. Θεοτόκη, καθώς και τον αρχιστράτηγο της Στρατιάς της Μικράς Ασίας Γ. Χατζανέστη.