Η φουστανέλα - Πετρόπουλος, Ηλίας 1928-2003 (Νεφέλη, 1993)
Η προϊστορία της φουστανέλας υπήρξε μεγάλη και σκοτεινή. Η φουστανέλα πριν αποβεί στολή, υπήρξε εθνική ενδυμασία. Για την ακρίβεια φουστανέλα είναι η εθνική ενδυμασία των Αρβανιτάδων. Με την αρβανίτικη επιδρομή στο Μοριά η φουστανέλα καθιερώθηκε και ενδυμασία των ελληνορθοδόξων Πελοποννήσιων. Η Ρούμελη είχε προηγηθεί. Ώστε υπάρχει μια ,ας πούμε, τοπογραφία της φουστανέλας. Συναντάμε λογής-λογής φουστανέλες στην Ήπειρο κυριαρχούσε ο ντουλαμάς (από σκούρο ντρίλι) ενώ χαμηλά στο Μοριά (που δεν κάνει κρύο) αρκούσε μια ελαφριά φουστανέλα και ένα γελέκι. Το ίδιο ισχύει και για όλα τα εξαρτήματα αυτής ενδυμασίας. Στη βόρεια Ελλάδα φοράνε χοντρά τσουράπια και τουσλούπια, στο νότο κάλτσες και γουρνοτσάρουχα. Δηλαδή η ενδυμασία της φουστανέλας δεν ήτο αυστηρά τυποποιημένη, γι’ αυτό αντί να ακούμε τους ενδυματολόγους μας (όλοι τους είναι κωθώνια) καλά θα κάνουμε να ανιχνεύουμε με προσοχή τις παλιές απεικονίσεις. Έτσι θα διαπιστώσουμε ότι δεν φόραγαν έφεση όλοι αγωνιστές του ’21. Ο Μακρυγιάννης προτιμούσε το σαρίκι και ο Ανδρούτσος έναν λιγδιαμένο καλογερίστικο σκούφο. Στο θαυμάσιο (και τόσο περιφρονημένο) μουσείο της παλιάς Βουλής σώζονται πάμπολλα ενδυματολογικά ντοκουμέντα που μπορούν να πείσουν τον οποιονδήποτε στενοκέφαλό ερευνητή. Η φουστανέλα τον 17ο και 18ο αιώνα αποτελούσε την κυρίαρχη, αλλά όχι αποκλειστική ενδυμασία της Ρούμελης και του Μοριά. Η φουστανέλα επέζησε με κάποιο ρομαντικό τρόπο ως τα μέσα του αιώνα μας: Οι Μακεδονομάχοι λίστες ήταν ντυμένοι με βρώμικες φουστανέλες, στον ΕΛΑΣ ορισμένοι οπλαρχηγοί όπως ο καπετάν Τσολιάς επέμειναν στην πατροπαράδοτη ενδυμασιά. […] (απόσπασμα από το βιβλίο)