Ο φωταγωγός : μυθιστόρημα - Saramago, Jose, 1922-2010 (Συγγραφείς απ΄ όλο τον κόσμο, 2013)
Στις σελίδες αυτού του νεανικού μυθιστορήματος του νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου περιγράφεται η καθημερινότητα των ενοίκων μιας λαϊκής πολυκατοικίας της Λισαβόνας της δεκαετίας του ’50. Πορτρέτα ανθρώπων και οικογενειακών σχέσεων, επαγγελμάτων, συνηθειών και ηθών μιας άλλης εποχής, τότε που οι προνομιούχοι καταλάμβαναν τους χαμηλότερους ορόφους ενώ οι ασθενέστεροι οικονομικά ζούσαν ψηλά, υποχρεωμένοι να ανεβοκατεβαίνουν τις σκάλες. Η γραφή, τα θέματα και οι εμμονές του συγγραφέα όπως τον γνωρίσαμε στο ώριμο έργο του υπάρχουν σπερματικά σ’ αυτό το βιβλίο-πολυκατοικία με τα κεφάλαια-διαμερίσματα, ενώ κάνει εντύπωση ένα φλερτ του συγγραφέα με κάποιες ψυχαναλυτικές ιδέες που δεν φαίνονται να τον ενδιαφέρουν στο μετέπειτα έργο του. Ένα μυθιστόρημα με έντονα αυτοβιογραφικά στοιχεία - ένας αναγκαστικός σταθμός για όσους αγάπησαν το έργο του σπουδαίου Πορτογάλου συγγραφέα.