Τραπεζούντα, Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη 1800-1923 : Γερμανοί, Αυστριακοί και Ελβετοί πολιτικοί, διπλωμάτες, λόγιοι και συγγραφείς γράφουν για την άνθηση και την καταστροφή πόλεων του μικρασιατικού ελληνισμού : με γκραβούρες και εικόνες της εποχής - Ενεπεκίδης, Πολυχρόνης Κ. (Ξενόγλωσσες πηγές και έρευνες για την ιστορία του μικρασιατικού ελληνισμού, 1989)
Καθώς η ελληνική ιστοριογραφία συνηθίζει να κάνει την ανάμνηση της Μικρασίας τραγούδι και θρήνο, καθώς υπάρχουν ακόμη μεταξύ μας άνθρωποι που κρυφοδακρύζουν για ό,τι συνέβη - θ' αφήσουμε αυτή τη φορά τους ξένους να μιλήσουν για τη Μικρά Ασία, τους ταξιδιώτες και τους ταξιδιάρηδες της Ανατολής, διάσημους συγγραφείς αλλά και ταπεινούς λόγιους, βασιλιάδες και πριγκίπισσες, βιαστικούς ρεπόρτερ αλλά εμβριθείς επιστήμονες και διπλωμάτες, όλοι τους από τη Γερμανία, την Αυστρία και την Ελβετία, όλοι τους σχεδόν άγνωστοι και αμετάφραστοι ώς τώρα στα ελληνικά.