Η λογοτεχνία της περιφέρειας της εξορίας και της διασποράς - Ορφανίδης, Νίκος 1949- (Εκδόσεις Αρμός, 2012)
Το βιβλίο ασφαλώς και δεν συνιστά μια «Ιστορία της Λογοτεχνίας της Κύπρου.» Είναι περισσότερο μια σειρά από επαναλαμβανόμενες ή διασταυρούμενες προτάσεις ανάγνωσης της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας, με ειδική αναφορά στην Κύπρο ή σε σχέση με την Κύπρο. Και τούτο με βάση τους άξονες, που προαναφέραμε. Γι' αυτό και οι επικαλύψεις και οι συνακόλουθες επαναλήψεις. Περιφέρεια, λοιπόν, εξορία και διασπορά. Κι ακόμα ελληνικός αλυτρωτισμός ή μεγαλοϊδεατισμός, και ματαίωση του οράματος. Από μια άποψη, και μια λογοτεχνία του καημού και της «ήττας». Μια επίμονη συνάντηση με τις χαμένες πατρίδες, που είναι πιο ζωντανές από τις ζωντανές, και μας συνοδεύουν. Τα κείμενα ακολουθούν την πορεία, από κάποιες γενικές, διακειμενικές, πολλές φορές, προσεγγίσεις, αναγνώσεις και θεωρήσεις, σε ειδικότερες αναγνώσεις κειμένων του λογοτεχνικού τοπίου της Κύπρου, της ελλαδικής μητρόπολης και της ελληνικής διασποράς. Κι ακόμα, αναφορές σε συγκεκριμένες περιπτώσεις λογοτεχνών, ειδικά της κυπριακής περιφέρειας. Θα μπορούσαν όλα αυτά τα κείμενα, να αποτελέσουν μια κάποια «Εισαγωγή στη Λογοτεχνία της Κύπρου.» Όμως, δεν εξαντλούν ούτε το εύρος της λογοτεχνικής κατάθεσης των Ελλήνων της Κύπρου, από το τέλος του 19ου αιώνος, ως τις μέρες μας, ούτε και όλες τις αξιοσημείωτες περιπτώσεις λογοτεχνών της Κύπρου. Παράλληλα, τα κείμενα αυτά έχουν μοιραία κι ένα χαρακτήρα λανθανόντως «ευκαιριακό», καθώς υπήρξαν το αποτέλεσμα ή αποτελούν αποκρίσεις σε προκλήσεις και προσκλήσεις συνεδρίων ή αφιερωμάτων στη λογοτεχνία της Κύπρου. Γι' αυτό και οι μοιραίες επικαλύψεις και οι επαναλαμβανόμενες αναφορές. Τα κείμενα, σχεδόν όλα, διατηρήθηκαν στην αρχική τους μορφή. Εκείνο που προστέθηκε ήταν ένας απλός υπομνηματισμός, έτσι που να αποτελέσουν και ένα χρηστικό εργαλείο, για όσους συστηματικά ασχολούνται με τη λογοτεχνία. Τα κείμενα δεν διεκδικούν τίποτε περισσότερο από την αγάπη, όσων επιθυμούν να συναντηθούν με τη λογοτεχνική κατάθεση του ευρύτερου ελληνισμού, του ελληνισμού της περιφέρειας, όπως είναι η Κύπρος, αλλά και της εξορίας ή της διασποράς.