Σατιρικά γυμνάσια - Παλαμάς, Κωστής, 1859-1943 (Ιδεόγραμμα, 1998)
Τα "Σατιρικά Γυμνάσματα" θα γεννηθούν στον απόηχο της συντριβής του 1897. Και όχι μόνο. Ο λόγος τους θα ενσωματώση εκείνα τα στοιχεία των πολιτικών αρχών τα οποία θα οδηγήσουν στην επανάσταση του 1909, στον Βενιζέλο και, εν τέλει, στους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913. Αυτή η διπλή πρόθεση ("δίψυχη" θα την έλεγε, ίσως, ο Παλαμάς) είναι η αιτία της αποτυχίας των "Σατιρικών Γυμνασμάτων" να υπάρξουν ως ποιήματα. Η πάκτωση της οργισμένης, στηλιτευτικής διάθεσης και του διδακτικού, αναμορφωτικού τρόπου θα τελεστή στο επίπεδο του προγραμματισμού και της ηθικής. Η ασφαλέστερη μέθοδος για να ακυρώσης το ποίημα. Παραφράζοντας μια ρήση του Θέμελη για το Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας (ποίημα το οποίο αποτυγχάνει παρομοίως αλλά δι' ετέρου τρόπου και σε άλλα σημεία) θα έλεγα ότι ο Παλαμάς υψώθηκε για να συναντήσει τον Αρχίλοχο και τον Σόλωνα αλλά ξεστράτισε και βρήκε τους αδελφούς Σούτσους.