Γουδί : το κίνημα του 1909 - Βουρνάς, Τάσος, 1914-1990 (Φυτράκης, 1976)
Το Κίνημα στο Γουδί αποτιμήθηκε από την πλειονότητα των ερευνητών, σύγχρονων με την εποχή και μεταγενέστερων, ως μείζον συμβάν της ελληνικής ιστορίας περαιτέρω όσοι μελέτησαν την ιστορική αυτή στιγμή την ταξινόμησαν ως μία προφανή τομή του ελληνικού εθνικού χρόνου - αφετηρία του ελληνικού εικοστού αιώνα - ισάξια ως έναν βαθμό με την ιδρυτική συνθήκη γέννησης του ελληνικού κράτους. Το Κίνημα σηματοδοτούσε ένα αδιαμφισβήτητο κατώφλι: την έξοδο από τη συνεχιζόμενη παρακμή του ελληνικού κράτους και την είσοδο της ελληνικής κοινωνίας στη διαδικασία εξυγίανσης και αναγέννησής της. Έτσι το 1909 όχι μόνο απέκτησε βαρύνοντα και σημαδιακό χαρακτήρα, αλλά συνοδεύτηκε εξαρχής και με θετικό προοδευτικό πρόσημο. Παράλληλα με το πραγματολογικό βάρος του Κινήματος αναπτύχθηκαν και οι "μύθοι" που στοιχειοθετούσαν το συμβολικό του απόβαρο. Το 1909 συστήνει ακόμα ένα γόνιμο ερευνητικό έδαφος που προσκαλεί τους ενδιαφερόμενους σκαπανείς, παλιότερους και νεώτερους, σε δημιουργική δράση. Ο συλλογικός τόμος που παρουσιάζουμε σήμερα με κεντρικό θέμα το Κίνημα στο Γουδί αποτελεί ένα δείγμα προς αυτήν την κατεύθυνση. Αντιλαμβανόμαστε το 1909 ως μία διευρυμένη ιστορική στιγμή, της οποίας τα ίχνη αναζητούμε κάπου στις αρχές της δεκαετίας του 1890 και τις απολήξεις στους Βαλκανικούς Πολέμους. Τα κείμενα που συμπεριλαμβάνονται στον τόμο αποτυπώνουν, πιστεύουμε, την πρόσφορη διασταύρωση της παλιότερη ς με τη σύγχρονη έρευνα- παρουσιάζουν με κριτικό πνεύμα τις σημαντικές παραδοχές της βιβλιογραφικής παραγωγής, αλλά και προτείνουν νέες κατευθύνσεις μέσα από τις οποίες μπορούμε να πλαισιώσουμε επαρκέστερα τις γνώσεις μας για το Κίνημα του 1909.