Η ζωή στον παλιό ρωμαικό δρόμο - Totovents, Vahan, 1889-1938 (Στοχαστής, 1989)
Το αυτοβιογραφικό έργο Η ζωή στον παλιό Ρωμαϊκό δρόμο είναι ένα από τα κορυφαία του Τοτοβέντς. Στο έργο αυτό, ο συγγραφέας περιγράφει με λυρισμό τα παιδικά του χρόνια στη γενέτειρά του, που βρισκόταν στη διαδρομή της αρχαίας Ρωμαϊκής οδού Ρώμης - Βαγδάτης. Πρόκειται για μια χαλαρά δομημένη αφήγηση όπου οι χαρακτήρες προβάλλουν ημιτελείς και χωρίς αυτόνομη ύπαρξη για να βρουν το «raison d'être» τους με την ένταξή τους στο μεγάλο ψηφιδωτό της Αρμένικης κοινωνίας - μιας κοινωνίας καλοπροαίρετα πατριαρχικής - στα τέλη του περασμένου αιώνα. Άνθρωποι και γεγονότα συνυφαίνονται σ' ένα ενιαίο σύνολο, κυρίαρχο στοιχείο του οποίου είναι η φύση, η αιώνια φύση με τα άπειρα χρώματα και τις αμέτρητες μυρωδιές της. Η ίδια η ανθρώπινη ζωή είναι αναπόσπαστα δεμένη με τη φύση και μέσα σ' αυτή βρίσκει τη δικαίωσή της. Πραγματικά, το έργο αυτό του Τοτοβέντς δεν είναι παρά ένας γλυκύτατα λυρικός ύμνος προς τη ζωή.