Ένας Ενετός του 15ου αιώνα στην αυλή του Μεγάλου Τούρκου - Angiolello, Giovan Maria, 1452-1524 (Ταξίδια, ανακαλύψεις / Στοχαστής, 1989)
Ο σουλτάνος είναι ο Μωάμεθ Β΄ ο Πορθητής κι ο Βενετός είναι ένας νεαρός έμπορος, πρωταγωνιστής, στα τέλη του 15ου αιώνα, μιας εκπληκτικής περιπέτειας, που για πρώτη φορά μεταφράζεται στη γλώσσα μας. Ξεκίνησε με τον αδελφό του για την Ελλάδα, αλλά μετά την άλωση της Χαλκίδας αιχμαλωτίστηκε από τους Τούρκους. Στην Κωνσταντινούπολη όμως από σκλάβος γρήγορα κατάφερε να γίνει αυλικός του διαδόχου και υστέρα θησαυροφύλακας του ίδιου του σουλτάνου. Είναι ένας από τους πρώτους Ιταλούς που έζησαν για σχεδόν είκοσι χρόνια στο σεράι και σίγουρα ο πρώτος που φρόντισε να καταγράψει τη συγκλονιστική αυτή εμπειρία του. Ας τον ακολουθήσουμε λοιπόν στην ανακάλυψη της φανταστικής πρωτεύουσας της Ανατολής, μέσα στο χαρέμι, την απαγορευμένη πόλη όπου επικρατούν αυστηρότατοι κανόνες ή στους πλούσιους κήπους, την επίγεια αναπαράσταση του μουσουλμανικού παραδείσου. Ο νεαρός Βενετός μας αφηγείται έκπληκτος τη μεγαλοπρέπεια αυτής της πόλης σταυροδρόμι, του απόρθητου για χίλια χρόνια, κάστρου του Βυζαντίου και της ορθοδοξίας, όπως την αντίκρισε μόλις δεκαεπτά χρόνια από την άλωση, με τις μετατροπές που της επέβαλε ο Μέγας Τούρκος. Μας αφηγείται επίσης και για τον ίδιο τον Πορθητή. Στο ανεπανάληπτο πορτραίτο του, ανάμεσα στις βιαιότητες της εξουσίας και τις ίντριγκες του παλατιού, ανακαλύπτουμε μια μοναδική ανθρώπινη μαρτυρία.