Πως οι δημοκρατίες εξαφανίζονται - Revel, Jean-Francois (Ελληνική Ευρωεκδοτική, 1984)
Ο Ζαν-Φρανσουά Ρεβέλ πηγαίνει κατευθείαν στο ερώτημα-κλειδί της εποχής μας, δηλαδή στο αργό και προοδευτικό γλίστρημά μας κάτω από το σοβιετικό ιμπεριαλισμό. Οι δημοκρατίες δεν πηγαίνουν άσχημα, λέει. Και δεν απειλούνται πια, όπως στη δεκαετία του τριάντα, από εσωτερική γάγγραινα... Όμως τα πάντα γίνονται λες και αυτές έχουν ήδη αποφασίσει να παραιτηθούν μπροστά στη βία. Λες και έχουν ήδη ετοιμάσει το διανοητικό πλαίσιο, που θα τούς επιτρέψει ν' αποδεχθούν την υποδούλωση. Λες και πριν ακόμη πολεμήσουν, έχουν υποταχθεί στο αναπόφευκτο. Το βιβλίο αυτό, για να το πούμε διαφορετικά, δεν είναι το μόνο που έχει γραφτεί για τον ολοκληρωτισμό. Είναι όμως το πρώτο που θέτει με τόση αυστηρότητα και σαφήνεια το πρόβλημα του πεπρωμένου των δημοκρατιών, αυτών των ευλογημένων καθεστώτων, που υπάρχει κίνδυνος πολύ σύντομα ν' αποδειχθούν ασήμαντες και πρόσκαιρες παρενθέσεις στη διάρκεια της ιστορίας μας, Και αν η δημοκρατία δεν ήταν παρά μια μικρή περιπέτεια; Και αν η Δύση μας αποδεικνυόταν ένα συμβάν; Και αν, όχι βέβαια με τη βία και τα τανκς, αλλά από μια ανεπαίσθητη εσωτερική δυναμική, από μια ανεπαίσθητη εντροπία του δημοκρατικού μας συστήματος, γινόταν ο ολοκληρωτισμός το πεπρωμένο του πλανήτη μας; Η ανυπέρβλητη διαύγεια, με την οποία ο Ζαν-Φρανσουά Ρεβέλ ξέρει ν' αποδίδει τους συλλογισμούς του, η υπέροχη σκωπτική του τέχνη, η περηφάνια του ύφους του και η δύναμη της συνθέσεώς του, κάνουν το "πως οι δημοκρατίες εξαφανίζονται» κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό πολιτικό έργο: ένα διαλογισμό επάνω στο πεπρωμένο της ανθρωπότητας.