Ο ανθρώπινος ζωολογικός κήπος - Morris, Desmond, 1928- (Μπουκουμάνης, 1977)
Η συνέχεια του μπεστ σέλερ "Ο ΓΥΜΝΟΣ ΠΙΘΗΚΟΣ", που έχει πουλήσει περισσότερα από 10 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο. «Το σύγχρονο ανθρώπινο ζώο δε ζει πλέον σε φυσιολογικές συνθήκες. Φυλακισμένο όχι από κάποιον κυνηγό ζώων για ζωολογικούς κήπους, αλλά από την ίδια του την εγκεφαλική νοητική ευφυΐα, έχει εγκλειστεί σ' ένα τεράστιο ανυπόφορο θηριοτροφείο, όπου βρίσκεται σε συνεχή κίνδυνο να καταρρεύσει εξαιτίας της υπερκόπωσης. Ωστόσο, παρά τους πειστικούς καταναγκασμούς, (...) ο κόσμος του ζωολογικού κήπου, ως ένας γιγαντιαίος πατέρας, προστατεύει τους τροφίμους του: τους προσφέρει τροφή, (...) υγιεινές συνθήκες διαβίωσης και ιατρική περίθαλψη.» Στον Γυμνό Πίθηκο ο Ντέσμοντ Μόρις τοποθέτησε τον άνθρωπο στην πραγματική του θέση, μεταξύ των 192 άλλων ειδών πιθήκων και ανθρωποειδών πιθήκων. Στον Ανθρώπινο Ζωολογικό Κήπο ο Μόρις τοποθετεί τον άνθρωπο στο αστικό περιβάλλον, ένα περιβάλλον οικείο και εξωτικό, φιλόξενο και ταυτόχρονα επικίνδυνο, και καταγράφει με επιστημονική ακρίβεια τις αντιδράσεις του σε συνθήκες πίεσης και άγχους. Πόσο πιο ελεύθερος είναι άραγε ο άνθρωπος του προστατευμένου αστικού περιβάλλοντος από τα ζώα του περίκλειστου ζωολογικού κήπου; (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) «Επιβλητικό και συναρπαστικό. Ο Μόρις επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στους καταναγκασμούς που αναδύονται μεταξύ της βιολογικής και της πολιτισμικής υπόστασης, όπως αυτοί εκφράζονται στην εξουσία, στο σεξ, στην κοινωνική θέση και στα πολεμικά παιχνίδια». (NEW YORK TIMES) "Τη στιγμή που οι φυλές των ανθρώπων έγιναν υπερφυλές, κάποιος τους έκλεψε την ασφάλεια της φωλιάς τους" γράφει με οξύτητα ο Ντέσμοντ Μόρις, συμπληρώνοντας ότι "έχουμε πάρει στα χέρια μας την εξέλιξη και δεν μπορούμε να κατηγορήσουμε κανέναν άλλον εκτός από τον εαυτό μας". Αυτά ισχύουν φυσικά ως εκεί που ισχύουν. Ποιος μας έκλεψε, δηλαδή, "την ασφάλεια της φωλιάς μας"; Η τεχνολογία, θα έλεγε ενδεχομένως ένας μεταφυσικός. Η παγκοσμιοποίηση, το μονεταριστικό σύστημα και τα συναφή, ένας οπαδός της Νέας Αριστεράς. Ο Μόρις βέβαια προειδοποιεί: "Το επιχείρημα της επιβολής του νικητή επάνω στον ηττημένο όταν εξετάζουμε όχι ομάδες αλλά σύνολα δεν έχει ισχύ". Οι τεχνολογικές εξελίξεις όμως και κυρίως οι επεμβάσεις των τελευταίων ετών στο DNA και ο κλωνισμός δημιουργούν νέα, μεγαλύτερα και πιο σοβαρά προβλήματα, όπως και ένα σε πολλά διαφορετικό πεδίο αναζητήσεων όσον αφορά το νόημα της ανθρώπινης ζωής. Αλλά ας κρατήσουμε αυτή την ελαφρά νότα αισιοδοξίας που περιέχει η παραπάνω προειδοποίηση του. (ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΒΙΣΤΩΝΙΤΗΣ, Το Βήμα της Κυριακής, 4/3/2012)