Θεωρητική αρμονία - Schoenberg, Arnold, 1874-1951 (Βιβλιοθήκη συστηματικής μουσικής, 1992)
Αυτό το βιβλίο το έμαθα από τους μαθητές μου. Στη διδασκαλία μου ουδέποτε επεδίωξα απλώς "να πω στον μαθητή εκείνο που ξέρω". Καλύτερα να του πω εκείνο που αυτός δεν ήξερε. Εν τούτοις, ούτε αυτό ήταν ο κύριος σκοπός μου, μολονότι μου ήταν αρκετός λόγος ώστε να βρίσκω κάτι καινούργιο για κάθε μαθητή. Εργάσθηκα σκληρά περισσότερο για να του δείξω τη φύση των πραγμάτων από τη βάση τους. Επομένως ουδέποτε επέβαλα αυτούς τους άκαμπτους κανόνες με τους οποίους το μυαλό του σπουδαστή δένεται τόσο προσεκτικά σε κόμπους. Το κάθε τι είχε διατυπωθεί ως οδηγίες οι οποίες δεν ήταν περισσότερο δεσμευτικές για τον σπουδαστή παρ' όσο ήταν για τον δάσκαλο. Εάν ο μαθητής μπορεί να κάνει κάτι καλύτερα χωρίς τις οδηγίες, τότε ας τον αφήσαμε να το κάνει. Αλλά ο δάσκαλος πρέπει να έχει το κουράγιο, να παραδεχθεί τα δικά του λάθη. Δεν επιτρέπεται να ποζάρει ως αλάθητος, σαν κάποιος που τα ξέρει όλα και ουδέποτε σφάλλει - πρέπει μάλλον να είναι ακούραστος, συνεχής ερευνητής ο οποίος κάποτε βρίσκει. Γιατί να ποζάρει ως ημίθεος; Γιατί να μην είναι, μάλλον, απολύτως ανθρώπινος; Ουδέποτε προσπάθησα να πείσω τους μαθητές μου να με θεωρήσουν αλάνθαστο - μόνο ένας "μουσικοδιδάσκαλος" (Gesangsprofessor) το έχει αυτό ανάγκη. Τουναντίον, πολλές φορές διακινδύνευσα να πω κάτι το οποίο αργότερα έπρεπε να αναθεωρήσω -έχω πολλές φορές δόσει οδηγίες οι οποίες όταν εφαρμόσθηκαν απεδείχθη ότι ήταν εσφαλμένες και τις οποίες έπρεπε να διορθώσω. Ίσως τα σφάλματα μου δεν ήσαν ευεργετικά για τον μαθητή, αλλά δεν του προξένησαν καμμιά βλάβη. Πραγματικά το γεγονός ότι ανεγνώριζα τα σφάλματα μου ανοιχτά, πρέπει να τον έχει βάλει σε σκέψεις. Όσον αφορά εμένα, επειδή οι οδηγίες τις οποίες έδωσα ήταν αδοκίμαστα προϊόντα της δικής μου σκέψεως, είχα οδηγηθεί από τα σφάλματα μου, τα οποία εξετίθεντο αμέσως, να εξετάσω στις οδηγίες μου εξ υπαρχής και να βελτιώσω τη διατύπωση τους. Αυτός είναι λοιπόν ο τρόπος με το οποίο αυτό το βιβλίο δημιουργήθηκε. Από τα λάθη που έκαναν οι μαθητές μου ως αποτέλεσμα ανεπαρκών ή λανθασμένων οδηγιών, έμαθα πώς να δίνω τις σωστές οδηγίες. Η επιτυχής συμπλήρωση των ασκήσεων από τους μαθητές μου καθιέρωσε την ορθότητα των προσπαθειών μου χωρίς να με οδηγήσει στην αυταπάτη του ότι έχω λύσει το πρόβλημα οριστικά. Και νομίζω ότι ούτε οι μαθητές ούτε εγώ πήραμε εν προκειμένω άσχημο δρόμο.