Για τη φιλοσοφία και τον Μαρξισμό - Brecht, Bertolt, 1898-1956 (Στοχαστής, 1977)
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ γράφει χαρακτηριστικά πως για αρκετά χρόνια δεν καταλάβαινε ούτε την αλφαβήτα από πολιτική και για τα δημόσια πράγματα της χώρας του γνώριζε «όσο κι ένας αγρότης για το χωραφάκι του». Ποτέ του δεν παρακινήθηκε να μελετήσει τον μαρξισμό. Ποτέ του δεν έτυχε να δει βιβλίο ή κείμενο του Μαρξ ή για τον Μαρξ. Μέχρι που ένα «ατύχημα της δουλειάς» όπως σημειώνει, του έδωσε το έναυσμα: «Έπρεπε, για κάποιο θεατρικό έργο να περιγράψω το χρηματιστήριο σιτηρών του Σικάγου. Νόμιζα πως γρήγορα θα μπορούσα ν’ αποχτήσω τις απαραίτητες γνώσεις, ρωτώντας μερικούς ειδικούς χρηματιστές. Αλλιώς όμως ήρθαν τα πράγματα. Κανένας – ούτε διάφοροι γνωστοί οικονομολόγοι και επιχειρηματίες – κανένας απ’ όσους ρώτησα δεν μπόρεσε να μου εξηγήσει τους νόμους που κυβερνούν το χρηματιστήριο. Άρχισα να πιστεύω ότι το πράγμα ήταν ανεξήγητο, άπιαστο απ’ το νου – άρα λοιπόν παράλογο. Ο τρόπος δηλαδή που διατιθόταν η παγκόσμια παραγωγή σιτηρών ήταν, απλούστατα, ακατανόητος! Κατάσταση ανυπόφορη για όλους, έξω από μια φούχτα κερδοσκόπους. Έτσι, εκείνο το θεατρικό έργο δε γράφτηκε ποτέ – κι εγώ άρχισα να διαβάζω Μαρξ. Τότε μονάχα ζωντάνεψαν κι οι δικές μου σκόρπιες πραχτικές: εμπειρίες, συνδέθηκαν, εξηγήθηκαν». Τα κείμενα που περιλαμβάνονται στον τόμο αυτό, κάτω από το γενικό τίτλο Για τη Φιλοσοφία και τον Μαρξισμό, καλύπτουν την περίοδο 1926-1941, περίοδο μεγάλης σημασίας στη δύσκολη πορεία του Μπέρτολτ Μπρεχτ προς τον μαρξισμό. Τα πολιτικά αυτά σχόλια φιλοδοξούν να φωτίσουν όλες τις πλευρές της πολυπρόσωπης δραστηριότητας του μεγάλου στοχαστή, καταδεικνύοντας στον αναγνώστη την βήμα-βήμα βασανιστική πορεία του Μπρεχτ προς την κατάκτηση της Φιλοσοφίας της Πράξης. Ο έντιμος και ασυμβίβαστος αγώνας του Μπρεχτ να ερμηνεύσει τον κόσμο κάτω από τη σκοπιά της πάλης των τάξεων και τη σκοπιά του προλεταριάτου, η πάλη του να αποφύγει τις εύκολες λύσεις, τον μηχανικισμό και την τσιτατολογία, αλλά και η σεμνή αγωνιστική αντίληψη του πως «Λιγοστές ήταν οι δυνατότητες μου. Μα οι δυνάστες θα πάταγαν πιο στέρεα δίχως εμένα», σκιαγραφούνται με αδρά χρώματα μέσα από τις μάχιμες σελίδες του παρόντος τόμου.