Αεροπορικός πόλεμος στη Μακεδονία 1916-17 - Γεωργιάδης, Παναγιώτης Ι., 1963- (Αφοί Κυριακίδη, 2012)
Τα ιστορικά στοιχεία του συνόλου της ελληνικής ιστοριογραφίας μέχρι σήμερα, δεν θα μπορούσαν να αποτυπώσουν με επάρκεια τις λεπτομέρειες των γεγονότων της αεροπορικής αναμέτρησης στην επικράτεια της Χώρας, στις μακρινές ημέρες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου· ελάχιστα σε έκταση, λίγες μόνο σελίδες, αρκετές ανακρίβειες στηριγμένες σε φήμες και διαδόσεις περισσότερο, παρά σε αντικειμενικά στοιχεία. Κάποιες φωτογραφίες, όχι περισσότερες από μια δεκάδα. Με αυτά τα δεδομένα εύκολα κάποιος θα έχανε το ενδιαφέρον του. Ακόμη και εμείς που δεν περνά μέρα της ζωής μας, που να μην στρέψουμε την ματιά και τη σκέψη μας σε καθετί που αφορά γεγονότα αεροπορικών αναμετρήσεων. Βέβαια όσο ψάχνει κανείς κάτι βρίσκει ή κάτι του αποκαλύπτεται. Άλλο, όμως, είναι σκάβοντας στο ορυχείο της ιστορίας να βρίσκεις ψήγματα και άλλο να πέφτει πάνω σου ένας χρυσός βράχος. Έτσι έγινε στην περίπτωσή μας. Ο αγαπητός μου φίλος Πασχάλης Παλαβούζης, το ίδιο αθεράπευτος χρυσοθήρας, το Νοέμβριο του 2010, ανακάλυψε και αγόρασε μέσω διαδικτύου το βιβλίο "War Flying in Macedonia" (μεταφρασμένο στην Αγγλική γλώσσα). Γραμμένο από τον Captain Haupt Heydemarck, γερμανό Αξιωματικό και Διοικητή του σμήνους αναγνώρισης στη Δράμα κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο το 1916-17. Αυτό το βιβλίο φανέρωσε από τις πρώτες σελίδες τη μοναδική αξία του, μιας και το περιεχόμενο κάλυπτε ουσιαστικά ένα, παντελώς άγνωστο πεδίο. Ταυτόχρονα, αποτελούσε μία εξαιρετικά λεπτομερή ιστορική μαρτυρία αναφερόμενη σε τόπους και περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, μέσα και γύρω από τις οποίες ζούμε και κυκλοφορούμε καθημερινά. Λόγοι ικανοί να με οδηγήσουν στην απόφαση να το μεταφράσω, ψάχνοντας παράλληλα κάθε αναφερόμενο αξιόλογο ίχνος σ' αυτό, που ο χρόνος και οι άνθρωποι θα άφηναν να διατηρηθεί.