Ιστορία του ευρωπαϊκού πνεύματος - Κανελλόπουλος, Παναγιώτης Κ., 1902-1986 (Δ. Γιαλλέλης, 1976)
Η διαδικασία συγγραφής και έκδοσης της «Ιστορίας του Ευρωπαϊκού Πνεύματος», το magnumopus που αποτελεί έργο ζωής, κράτησε πενήντα χρόνια. Η πρώτη έκδοση σε δύο τόμους έγινε το Φθινόπωρο του 1941, μέσα στην Κατοχή. Το 1966 επανεκδίδεται στην εννεάτομη μορφή που ολοκληρώνεται το 1977. Η Ιστορία του χωρίζεται σε πέντε μέρη καθένα από τα οποία αποτελεί μια ενότητα, που αντιστοιχεί σε μια ιστορική εποχή. Το πρώτο, «Από τονΑυγουστίνο ως τον Μιχαήλ Άγγελο», είναι εκείνο στο οποίο αποκρυσταλλώνεται το ευρωπαϊκό πνεύμα και καταλήγει στην Αναγέννηση. Η διαδικασία της συγγραφής δείχνει και τη δική του πορεία. Στην πρώτη συνοπτική έκδοση αφιέρωσε στο βυζάντιο επτά σελίδες, ενώ στην έκδοσή του 1966 διακόσιες εξήντα. Οι σελίδες αυτές, που αντιστοιχούν στο ένα τέταρτο του πρώτου μέρους, δείχνουν πια και την ποιοτική συμβολή του Βυζαντίου στην συγκρότηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας. Το δεύτερο «Από τον Λούθηρο στονΜπαχ», περιγράφει την ολοκλήρωση της Αναγέννησης και τις εξελίξεις του 17ουαιώνα. Το τρίτο «Από τον Βολταίρο στον Γκαίτε» καλύπτει τον ολόκληρο τον 18οαιώνα, ενώ στο τέταρτο εξετάζει τον 19ο ξεκινώντας από τον Μπετόβεν και καταλήγοντας στον Σούμπερτ. Το πέμπτο μέρος, με τίτλο «Από τον Πούσκιν ως τον Καρλ Μαρξ» εκδόθηκε το 1989 με βάση τα χειρόγραφά που άφησε.