Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, 1841-2006 : ιστορικό χρονολόγιο - Συνοδινός, Ζήσιμος Χ., 1958- (Ιστορικό Αρχείο Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, 2007)
Η κυκλοφορία του Ιστορικού Χρονολογίου 1841-2006 της Εθνικής Τράπεζας συμπίπτει με την επέτειο των 165 χρόνων λειτουργίας της. Συμπίπτει ακόμη με την εκτός συνόρων ραγδαία ανάπτυξη του πρώτου πιστωτικού ιδρύματος της χώρας. Η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ξεκίνησε στα μέσα του 19ου αιώνα ως μια τράπεζα με ουσιαστικούς διεθνείς δεσμούς, με τους όρους της εποχής. Αποφασιστικό ρόλο στη δημιουργία της διαδραμάτισε ο Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος, συνιδρυτής της Τράπεζας, του οποίου το ευρωπαϊκό κύρος προσήλκυσε σημαντικούς οικονομικούς παράγοντες μεταξύ των πρώτων μετόχων ήδη από το 1841. Προς την ίδια κατεύθυνση συνέβαλαν αποφασιστικά οι μεγάλοι οικονομικοί κύκλοι της ελληνικής διασποράς. Στην αμέσως επόμενη περίοδο τον εξωστρεφή χαρακτήρα της Τράπεζας ενίσχυσε το ευρύ πλέγμα των ανταποκριτών της, οι οποίοι κάλυπταν μεγάλο μέρος των ξένων αγορών της εποχής. Η διεθνής δραστηριότητα της Εθνικής συμπλήρωνε τον ηγετικό της ρόλο στο εσωτερικό της χώρας, η οποία στα ογδόντα πρώτα χρόνια της λειτουργίας της Τράπεζας διπλασιάστηκε σε έκταση και πληθυσμό. Παράλληλα με τη χρηματοοικονομική της δράση στον ιδιωτικό τομέα, άσκησε το εκδοτικό προνόμιο επί ογδόντα επτά χρόνια και διαχειρίστηκε, για λογαριασμό του κράτους, το σύνολο σχεδόν των δημόσιων δανείων που συνομολογήθηκαν στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Το γεγονός αυτό κατέστησε την Τράπεζα τον κατεξοχήν συνομιλητή των ξένων επιχειρήσεων και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων για τις δραστηριότητές τους στην Ελλάδα. Η πολύπλευρη αυτή δραστηριότητα ανέδειξε την Εθνική Τράπεζα σημαντικό παράγοντα όχι μόνο στον οικονομικό βίο της χώρας, αλλά και γενικότερα στον δημόσιο και κοινωνικό. Για το λόγο αυτό συναντάμε την Τράπεζα να ενισχύει και να συμπαρίσταται ή να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και να πρωτοπορεί σε όλες τις σημαντικές προσπάθειες του κράτους και της κοινωνίας για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της χώρας. Από την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας σε όλους τους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας, τα μεγάλα δημόσια έργα και τις υποδομές έως τον πολιτισμό και την κοινωνική μέριμνα, σε δύσκολες μάλιστα συγκυρίες για τη χώρα μας. Τον πρωτοπόρο αυτό χαρακτήρα συνεχίζει η Εθνική Τράπεζα και στις μέρες μας, στις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν τα τελευταία χρόνια, τόσο από την ενεργό συμμετοχή της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι όσο και από τις μεγάλες αλλαγές που σημειώθηκαν στον ευρύτερο διεθνή περίγυρο. Έτσι σήμερα με τις επενδύσεις που πραγματοποίησε στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο η Εθνική Τράπεζα έχει καταστεί ένας από τους σημαντικότερους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με ευρύτατη πλέον και διεθνή μετοχική βάση διατηρώντας παράλληλα την ηγετική θέση που κατέχει πάντα στην εσωτερική αγορά. Το ανά χείρας Ιστορικό Χρονολόγιο 1841-2006, που ανέλαβε να καταρτίσει το Ιστορικό Αρχείο της Τράπεζας, καταγράφει με συνοπτικό τρόπο τις σημαντικές πτυχές της πολύπλευρης αυτής δραστηριότητας εκατόν εξήντα πέντε χρόνων ιστορικής διαδρομής. Πιστεύουμε ότι το έργο αυτό θα καταστεί πολλαπλά χρήσιμο στην ελληνική και την αγγλική έκδοση που θα ακολουθήσει, γιατί υπομνηματίζει την παράλληλη πορεία του νεότερου ελληνικού κράτους και του πρώτου πιστωτικού ιδρύματος της χώρας, το οποίο ύστερα από εκατόν εξήντα έξι χρόνια δημιουργικής διαδρομής εξακολουθεί να κατέχει τα πρωτεία, προσαρμοζόμενο γρήγορα και συνεχώς στα νέα δεδομένα της αγοράς.