Η νίκη του πόνου και της αγάπης - Ψυχάρης, Γιάννης, 1854-1929 (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών Ίδρυμα Μανώλη Τριανταφυλλίδη, 2009)
Σχεδόν εκατό χρόνια μετά τη συγγραφή του, εκδίδεται για πρώτη φορά ένα άγνωστο μυθιστόρημα του Ψυχάρη από το αυτόγραφο του δημιουργού του στη Μπενάκειο βιβλιοθήκη. Η συγγραφή του έργου ολοκληρώθηκε το 1914, όταν ο Ψυχάρης έκλεινε την έκτη δεκαετία της ζωής του και τον χώριζαν πλέον αρκετά χρόνια από την ορμητική και θριαμβική είσοδό του στο ελληνικό λογοτεχνικό προσκήνιο. Ωστόσο, το μυθιστόρημα αποπνέει ορμή και τόλμη νεανική, με το προκλητικό ερωτικό θέμα του και την ηδονοβλεπτική αφηγηματική προοπτική του. Καμία όμως από αυτές τις επιλογές δεν μπορεί να θεωρηθεί έκπληξη από έναν συγγραφέα που, όπως δήλωνε ο ίδιος, ερωτεύτηκε σαράντα έξι φορές, από τις οποίες εφτά θανάσιμα. (. . .) Ο κεντρικός προβληματισμός του μυθιστορήματος περικλείεται πρωτίστως στα τρία ουσιαστικά του τίτλου: τόσο ο πόνος της πραγματικής αγάπης όσο και η ολοκλήρωση μέσα από την αγάπη μπορούν να οδηγήσουν τον άνθρωπο σε νίκη του εαυτού του και να τον μεταμορφώσουν.