Φάρμακα και θαύματα : γιατροί, νοσηλευτές και άγιοι, γιάτραινες και ακτουάριοι - Κατσαρός, Βασίλης, 1947- (Στους δρόμους του Βυζαντίου ;, 2008)
Γιατροί και νοσοκόμοι, ακτουάριοι, μυρεψοί, χειρουργοί, μαίες και γιάτραινες: ο κόσμος της υγείας και της αρρώστιας. Πώς μπορούσες να γίνεις γιατρός στα βυζαντινά χρόνια; Τι βιβλία έπρεπε να μελετήσεις και σε ποιο σχολείο να πας; Τι εργαλεία χρησιμοποιούσε ο χειρουργός; Υπήρχαν νοσοκομεία και ποιος ρύθμιζε τη λειτουργία τους; Όπως σε κάθε κοινωνία, έτσι και στη βυζαντινή, ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι αντιμετώπιζαν την υγεία και την πρόνοια μας μιλάει για όψεις και γνώσεις αυτής της κοινωνίας, για τη φροντίδα των πιο αδύναμων κοινωνικών ομάδων, αλλά και για την οργάνωση της επαγγελματικής τάξης των γιατρών. Κι ακόμα, για το ρόλο του κράτους και της Εκκλησίας, αλλά και τους φόβους και τις δεισιδαιμονίες γύρω από ένα θέμα που ακουμπάει όλους τους ανθρώπους. Αγκαλιάζοντας τη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου, η Βυζαντινή αυτοκρατορία στάθηκε για μια ολόκληρη χιλιετία το σταυροδρόμι ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση. Στα μεγάλα πνευματικά κέντρα (Αθήνα, Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια, Κωνσταντινούπολη, Θεσσαλονίκη), όσοι ήθελαν να εξασκήσουν την ιατρική είχαν τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με τη μεγάλη μορφή του Ιπποκράτη, καθώς και με εκείνη του Γαληνού. Έτσι, μπολιάστηκαν από τις αρχαιοελληνικές και ρωμαϊκές γνώσεις στον τομέα αυτό. Με την κατάληψη της Αλεξάνδρειας και της Ανατολής από τους 'Αραβες, δημιουργήθηκαν οι κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη των επιστημών στον αραβικό κόσμο. Πολλά αρχαιοελληνικά ιατρικά κείμενα μεταφράζονται στα αραβικά και το Πανεπιστήμιο της Βαγδάτης αναδεικνύεται σε σπουδαίο επιστημονικό κέντρο όπου καλλιεργείται ιδιαίτερα η ιατρική επιστήμη. Τα παραθέματα από τις πηγές, η πλούσια εικονογράφηση από έργα βυζαντινής τέχνης, η πλήρης τεκμηρίωση, ο χάρτης και το χρονολόγιο που συνοδεύουν το βιβλίο, το καθιστά έκδοση εξαιρετικού επιπέδου, πρωτοποριακή για τα ελληνικά εκπαιδευτικά πράγματα, πολύτιμο βοήθημα για τη διδασκαλία της βυζαντινής ιστορίας στην Ε΄ Δημοτικού και τη Β΄ Γυμνασίου.