Μην ξεχαστώ και δε γυρίσω : μυθιστόρημα - Τσικληρόπουλος, Μπάμπης, 1939- (Σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία : Πεζογραφία, 2000)
Η οδύσσεια αρχίζει από τη Μάνη το 1768. Ενας Σκοτσέζος γιατρός αγοράζει από τον κυβερνήτη της Μεθώνης διακόσιους πενήντα Μανιάτες. Υπογράφει μαζί τους συμβόλαια "ΔΟΥΛΩΝ" και, τάζοντάς τους παράδεισους, κινάνε για την Αμερική με κάτι άθλια ιστιοφόρα, για να φτάσουν θαλασσοπνιγμένοι μετά από πέντε μήνες. Οσοι δεν πεθάνανε στο ταξίδι εξοντωθήκανε αργότερα από τους επιστάτες, την ελονοσία και την απάνθρωπη εργασία. Η οικογένεια των Χριστακαίων, μέσα από φριχτές περιπέτειες, κατορθώνει να επιβιώσει. Το δεντρί της οικογένειας μεγαλώνει. Περιπλανιούνται στις πολιτείες της Αμερικής, μερικοί ζητάνε καλύτερη τύχη στην Αίγυπτο και στις Ινδίες, για να ξαναβρεθούνε μετά από χρόνια και πάλι στην Αμερική. Τελικά, η οικογένεια αυτή είναι ο καθρέφτης μέσα από τον οποίο ο αναγνώστης παρακολουθεί την απάνθρωπη πορεία των μεταναστών που χάσανε την ταυτότητά τους και τη ζωή τους γυρεύοντας στην ξενιτιά μια καλύτερη τύχη. Χωρίς ανθρώπινη υπόσταση, χωρίς υπόληψη, θύματα των δουλεμπόρων και των πρακτόρων, της μιζέριας της πατρίδας τους, του ονείρου για μια ευτυχισμένη ζωή, καταποντίζονται μέσα στο τεράστιο χωνευτήρι του νέου κόσμου.