Οι αναμνήσεις ενός μακεδόνα αντάρτη - Sonnichsen, Albert (Μεγαλέξανδρος και Μαντάμ Σουσού, 2004)
Το 1870 ιδρύθηκε, μετά από πολύχρονους αγώνες και με την έγκριση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας η Εξαρχία, η αυτοκέφαλη Βουλγαρική Εκκλησία, με έδρα του Εξάρχου (Βουλγάρου Πατριάρχη) επίσης την Κωνσταντινούπολη. (Προηγήθηκε η ανακήρυξη του αυτοκέφαλου της Ελληνικής Εκκλησίας από το Πατριαρχείο στην δεκαετία του 1830). Η αναγνώριση έδινε το δικαίωμα στην νέα Εκκλησία, εφόσον είχε στο εκκλησίασμα την πλειοψηφία των 2/3, να ιδρύση Μητρόπολη, εάν είχε δε το 1/3, τουλάχιστον/ να κατέχη μια εκκλησία. Το 1872 το Οικουμενικό Πατριαρχείο συγκάλεσε Σύνοδο όπου κήρυξε την Βουλγαρική Εξαρχία σχισματική.