Συνοικισμός Σιδηροδρομικών : αφήγημα - Κέντρου-Αγαθοπούλου, Μαρία Θ., 1930- (Κέδρος, 1998)
Οι γειτονιές της Θεσσαλονίκης είχαν την δική τους ιστορία, η οποία διέφερε σε μεγάλο βαθμό από την αντίστοιχη μιας άλλης γειτονιάς. Το σύνολο αυτών των ιστοριών έφτιαξε το παρελθόν της πόλης μας. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης μιλάει για μία τέτοια γειτονιά, η οποία δεν υπάρχει πια, ο βίος της ήταν βραχύς και σπάνια την συναντάμε σε άλλα βιβλία. Πρόκειται για τον Συνοικισμό Σιδηροδρομικών, στη Δυτική Θεσσαλονίκη (υπήρχε και άλλος ένας τέτοιος στην περιοχή του Ντεπό). Η έκδοση είναι απλή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Στο πλαστικοποιημένο εξώφυλλο υπάρχει φωτογραφία με μία ατμομηχανή και δύο υπαλλήλους του τότε ΣΕΚ (νυν ΟΣΕ), εις εκ των οποίων είναι ο πατέρας της συγγραφέως. Δεν υπάρχουν φωτογραφίες άλλες στο κείμενο. Ο Συνοικισμός δημιουργήθηκε το 1930 για τους εργαζόμενους των τρένων και περιείχε 40 σπίτια. Απλώνονταν από τη Μοναστηρίου προς την Επτάλοφο και περιελάμβανε δύο τετράγωνα. Διατηρήθηκε στη μορφή την αρχική του περίπου έως τις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν με την αντιπαροχή τα σπίτια του Συνοικισμού μετατράπηκαν σε πολυκατοικίες. Η συγγραφέας αφηγείται ουσιαστικά τις εμπειρίες της από την παιδική της ηλικία, οι οποίες είναι συνυφασμένες με τη Συνοικία των Σιδηροδρομικών. με λογοτεχνικά δοσμένο τρόπο. Το κείμενο όμως είναι πρώτα αυτοβιογραφικό και ιστορικό και μετά λογοτεχνικό. Στην αρχή υπάρχουν αρκετά ιστορικά και τοπογραφικά στοιχεία, τόσο του Συνοικισμού, όσο και της πόλης, ενώ προς το τέλος η αφήγηση επικεντρώνεται στην οικογένεια της συγγραφέως, σε γείτονες και φίλους. Από τα ιστορικά στοιχεία του βιβλίου ξεχώρισα την αναφορά στο «μπανλιέ», όπως το αναφέρει, ένα τρενάκι, το οποίο έκανε τη διαδρομή Κορδελιό - Δικαστήρια (τα σημερινά) και ήταν μία μορφή αστικής συγκοινωνίας. Επίσης οι αναφορές για την Κατοχή στην γειτονιά αυτή είναι σημαντικές, καθώς ήταν από αυτές, που επλήγησαν ιδιαίτερα κατά τους βομβαρδισμούς. Οι κάτοικοι του Συνοικισμού, όπως είπαμε, ήταν εργαζόμενοι των ΣΕΚ (νυν ΟΣΕ) και σε σύγκριση με την πλειοψηφία των εργαζόμενων της πόλης κατά τον Μεσοπόλεμο, ζούσανε σε ικανοποιητικές συνθήκες, με έναν καλό μισθό και σε καινούρια σπίτια. Φυσικά και υπήρχαν δυσκολίες, αλλά τα πράγματα δεν ήταν τόσο άσχημα όσο σε άλλες περιοχές ειδικά της Δυτικής Θεσσαλονίκης. Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Πρόκειται για μία εξομολόγηση της συγγραφέως μέσα από την οποία μας παρουσιάζεται μία άγνωστη στους περισσότερους γωνιά της πόλης μας. Δεν το κρίνω τόσο πολύ λογοτεχνικά, γιατί δεν πρόκειται για ένα μυθιστόρημα, αλλά για μια καταγραφή νοσταλγίας της νεανικής ηλικίας της συγγραφέως. Αξίζει πάντως να διαβαστεί και κυρίως από άτομα, τα οποία μπορεί να μεγάλωσαν στον Συνοικισμό αυτόν ή ζούνε τώρα σε αυτήν την περιοχή.