Κοζάνη - Αυγερινού-Κολώνια, Σοφία (Ελληνική παραδοσιακή αρχιτεκτονική, 1989)
Η εμφάνιση των Τούρκων μετά από το 14ο αιώνα στο βορειοελλαδικό χώρο αποτέλεσε πηγή καταπιέσεων των πληθυσμών. Εκείνα τα ταραγμένα χρόνια συνοικισμοί και χωριά ολόκληρα εγκαταλείπονται για να δημιουργηθούν νέα σε ασφαλέστερες τοποθεσίες. Η Κόζιανη-Κοζάνη δημιουργήθηκε κάτω από αυτές τις ιστορικές συνθήκες, μέσα στο πυκνό δάσος που στεφάνωνε τη βορειοδυτική αντηρίδα του Βερμίου, αθέατη και σε σημαντική απόσταση από τους γνωστούς δρόμους που διέσχιζαν την κοιλάδα του Αλιάκμονα. Από τότε η Κοζάνη επεκτείνεται με τη δημιουργία νέων συνοικιών κάθε φορά που δέχεται μετοικεσίες από γειτονικούς ή μακρινούς οικισμούς, όπου είχε γίνει γνωστή σαν ασφαλές καταφύγιο. Μέχρι τους χρόνους της ακμής η πολεοδομική εξέλιξη της Κοζάνης εκφράζει τις οικονομικές και κοινωνικές διεργασίες που συντελούνται στο χώρο της.