Κράτος και οικονομική πολιτική στον 19ο αιώνα : η ελληνική κοινωνία, 1880-1895 - Βεργόπουλος, Κώστας Β., 1942-2017
Η Ελλάδα στα τέλη του 19ου αιώνα βρίσκεται σε έξαρση προσμένει την ανάσταση του Ελληνισμού. Μια καινούρια δυναμική με μεσσιανική αντίληψη περί του «Λαού» αναπτύσσεται. Η Μεγάλη Ιδέα λειτουργεί ως σχολείο του λαϊκού ριζοσπαστισμού. Εθνικισμός, λαϊκισμός, αστισμός συγχωνεύονται σε ένα ενιαίο ρεύμα που προσδιορίζει τα βασικά χαρακτηριστικά του κλίματος της εποχής. Εφόσον δεν έχουν επιλυθεί ούτε το εθνικό ούτε το ανορθωτικό, ο λαϊκός παράγοντας, προβάλλοντας τα δημοκρατικά και πατριωτικά αιτήματα, αναδεικνύεται στη σπουδαιότερη κινητήρια δύναμη της αστικοποιητικής διαδικασίας. Την ίδια στιγμή, η "πολιτική τάξη" διχάζεται: η Ελλάδα θα ενταχθεί στο ευρωπαϊκό σύστημα των κοινωνιών (όπως προτείνει ο Χαρίλαος Τρικούπης) ή θα επιβεβαιώσει απλώς την πολιτιστική και οικονομική ισχύς της στον περιφερειακό χώρο της "Ανατολής" (όπως προτείνει ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης"; Ο πυρήνας του διλήμματος διατηρεί μέχρι σήμερα μια επικαιρότητα: όσο η ανάπτυξη παραμένει στο στάδιο της "ουτοπίας", ενισχύεται επίσης η "ουτοπία" σχετικά με τη δυνατότηα ενός τοπικού "περιφερειακού υπο-ιμπεριαλισμού". (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)