Διά γυμνού οφθαλμού - Ελεφάντης, Άγγελος, 1936-2008 (Πόλις, 1998)
Τα ΔΙΑ ΓΥΜΝΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΥ είναι κείμενα που δημοσιεύθηκαν στον «Πολίτη», τον «Δεκαπενθήμερο Πολίτη», την «Εποχή» και την «Αυγή», από το 1976 ως το 1997: κείμενα που σχολιάζουν κάποιο πρόβλημα της κοινωνικής ή της πολιτιστικής επικαιρότητας, κείμενα επιγραμματικά, ελλειπτικά πολλές φορές, πολεμικά, κάτι σαν σινιάλο ή υπαινιγμός ότι τα διά γυμνού οφθαλμού ορατά, αυτά που ο καθένας βλέπει, τα αυτονόητα, δεν είναι ακριβώς έτσι όπως η προφάνειά τους τα εμφανίζει. Ενίοτε, όμως, και μολονότι όλοι είμαστε διαποτισμένοι από την αλήθεια (και την πλάνη) του προφανούς, αυτού που το μάτι μας με την πρώτη ματιά νομίζει ότι διακρίνει καθαρά, χωρίς τηλεσκόπια, μικροσκόπια ή μεγεθυντικούς φακούς, είναι δυνατόν να ξεκόβουμε από το τελετουργικό της καθημερινής παραγνώρισης: να ανασκευάζουμε, ακριβώς, αυτή την παραγνώριση στην οποία μας οδηγούν τα στερεότυπα, οι κοινές παραδοχές, η αδράνεια. Και, μόνο εφόσον τοποθετείται κανείς έξω από τη σφαίρα του αυτονόητου, έξω από το πεδίο ορατότητας του «γυμνού οφθαλμού», μπορεί να αρθρώσει όχι αναγκαστικά μια διαφορετική επιχειρηματολογία ή μια ενάντια στην προφάνεια απόδειξη, αλλά να οργανώσει ένα διαφορετικό πεδίο ορατότητας των προβλημάτων, επομένως να τα «δει αλλιώς».